Artykuły z kategorii: Nauka i kosmos

Gaja, mityczna grecka bogini Ziemi, wyłaniająca się z pierwotnego chaosu, idealnie pasuje jako symbol hipotezy zaprezentowanej przez Lovelocka. Hipotezy, która stawia odważne stwierdzenie, że nasza planeta to żywy organizm, a my, ludzie, nie jesteśmy jej panami, lecz zaledwie drobną częścią. Może nawet pojawiliśmy się z jakiegoś określonego powodu – by chronić Ziemię przed zagrożeniami, które mogą przyjść z kosmosu? Takie podejście to prawdziwa rewolucja w rozumieniu naszej roli w ekosystemie.

Poziom współczesnej polityki – określając krótko – jest prymitywny i może poza samymi politykami i ich zagorzałymi zwolennikami, większość zdaje sobie z tego sprawę. Politycy bowiem zwykli nazywać siebie elitą, do tego intelektualną, a ich wyborcy, niezależnie od darzonej sympatią strony, aspirować do miana oświeconych i o jedynych, słusznych poglądach. W istocie jednak pycha, arogancja i brak pokory świadczą jedynie o niższości moralnej i kulturowej. Ludzie, którzy w samozadowoleniu czują się elitą intelektualną, nie tylko nią nie są i nigdy takiej nie zbudują, ale też nie stworzą zdrowego społeczeństwa. Przyczyną tegoż jest brak zrozumienia fundamentalnych faktów o ludzkiej naturze i przyrodzie – zagadnień, które nomen omen rozumieją filozofowie i naukowcy.

Wszechświat jest niewyobrażalnie ogromny i gdy patrzymy w nocne niebo, ciężko jest uwierzyć, że jesteśmy sami. Roją się tam miliardy planet, na których panują warunki umożliwiające potencjalnie istnienie życia. W końcu, jak mówiła postać grana przez Jodie Foster w filmie „Kontakt”: „Gdybyśmy byli sami w Kosmosie, byłoby to okropne marnotrawstwo”.

Począwszy od Wielkiego Wybuchu, we Wszechświecie nastąpiły niezwykle skomplikowane
i fascynujące procesy. Przestrzeń rozszerzała się w zawrotnym tempie; powstałe gwiazdy wybuchały, rozprzestrzeniając ciężkie pierwiastki lub zapadały się, przeobrażając się w czarne dziury; uformowały się galaktyki, niejednokrotnie zderzając się ze sobą i tworząc jeszcze większe struktury. Wszystkie zjawiska, jakie zaszły w trakcie ewolucji Wszechświata, ostatecznie doprowadziły do powstania Ziemi i narodzin życia na niej. Jak do tego doszło?

Gdy mówimy o warunkach koniecznych do zaistnienia życia, zazwyczaj mamy na myśli Słońce, wodę i tlen. Nie ma w tym nic błędnego, ale jest to jedynie połowa prawdy. Powstawanie pierwiastków i związków chemicznych, narodziny galaktyk, gwiazd, planet i życia zawdzięczamy warunkom, jakie zapanowały we Wszechświecie z chwilą Wielkiego Wybuchu. W języku naukowym często nazywa się to dostrojeniem wszechświata. Królewski astronom sir Martin Rees uznał za szczególnie istotne w dostrojeniu Wszechświata, sześć liczb. Znaczenie przypisuje zarówno liczbie wymiarów przestrzennych i czasowych, jak i wartości sił rządzących przyrodą. Poznajmy te liczby.

Wraz z odkryciem galaktyk dotarliśmy do momentu, w którym wydawało się, że niepoznanymi obszarami Wszechświata są jedynie te, z których światło jeszcze nie zdołało do nas dotrzeć lub nie dotrze nigdy. Najnowsze teorie naukowe sugerują jednak, że może istnieć jeszcze większa przestrzeń, w której nasz Wszechświat jest niewielką częścią gigantycznego multiwszechświata, podobnie jak nasza galaktyka jest jedną z multum galaktyk usianych we Wszechświecie. Pomysł kontrowersyjny i przez długi czas traktowany przez naukowców niepoważnie, lecz współcześnie rozpatrywany jako pełnoprawna gałąź badań naukowych.

My, ludzie, od zarania dziejów zastanawialiśmy się nad rozmiarami otaczającego nas świata i miejsca, jakie w nim zajmujemy. Początkowo wiedzeni ignorancją i pychą, stawialiśmy siebie w centrum wydarzeń, przeświadczeni, że wszystko, co widzimy, jest wszystkim, co istnieje. Z czasem doceniając rozum, jakim obdarzyła nas natura, weryfikowaliśmy wyobrażenia o nas i otaczającej rzeczywistości, stale znajdując dowody na to, że żyjemy w świecie znacznie większym, niż wielu uczonych przypuszczało.

Informacja oraz proces jej wymiany są nieodłącznym elementem życia każdego człowieka. Codziennie jesteśmy „bombardowani” niezliczoną ilością komunikatów, na podstawie których organizujemy się jako społeczeństwo i wpływamy na rozwój cywilizacji. I choć intuicyjnie rozumiemy, czym jest informacja, to w naukowym ujęciu, wciąż nie ma pewności co do jej istoty.

W ciągu ostatnich trzystu lat nauki matematyczno-empiryczne odniosły niesłychane sukcesy i powiedziały nam wiele fascynujących i zaskakujących faktów o świecie. Jednakże ich doniosłość nadal bywa negowana, a wynika z niezrozumienia fundamentalnych zasad rządzących nauką. Chcąc zatem mówić o nauce w ogóle, konieczne jest wyjaśnienie podstawowego zagadnienia: czym jest teoria naukowa.